Briga o unucima može biti dobra za mozak starijih osoba - a najveću korist imaju bake, kaže studija

Bake i deke koji redovno brinu o unucima imaju bolje verbalno izražavanje i očuvano epizodno pamćenje (sposobnost da se prisete ličnih događaja i iskustava), pokazala je nova studija. Istraživači su posebno naglasili da nije presudno koliko često bake i deke čuvaju unuke, niti koje konkretne aktivnosti obavljaju, već je najvažnija sama činjenica da aktivno učestvuju u brizi i svakodnevnom životu dece.

Istraživanje je obuhvatilo više od 2.000 baka i deka starijih od 50 godina, sa prosečnom starošću od 67 godina. Svi učesnici bili su kognitivno zdravi i živeli su samostalno. Tokom perioda od 2016. do 2022. godine, tri puta su popunjavali ankete i prolazili kroz testove koji mere pamćenje i jezičke sposobnosti. Pitani su koliko često brinu o unucima bez prisustva roditelja, kao i da li to čine tokom cele godine, samo vikendom ili tokom školskih raspusta. Više od polovine učesnika - oko 56 odsto - navelo je da brine o unucima tokom cele godine.

Rezultati su pokazali da su aktivnosti poput igranja, razgovora i pomoć oko domaćih zadataka povezane sa boljim kognitivnim ishodima. Čak i naizgled rutinski zadaci, kao što je dovođenje dece iz škole, bili su povezani sa boljom sposobnošću verbalnog izražavanja kod baka i deka.

Kada je reč o razlikama između žena i muškaraca, studija je pokazala da bake češće preuzimaju ulogu negovatelja i da postoji mogućnost da zbog toga pozitivni efekti duže traju. Bake koje su brinule o unucima imale su bolje pamćenje i razvijenije verbalne sposobnosti već na početku istraživanja, a te veštine su tokom godina sporije opadale u poređenju sa bakama koje nisu bile uključene u brigu o deci.

Kod muškaraca je slika nešto drugačija - deke koji su brinuli o unucima takođe su na početku imali bolje kognitivne rezultate, ali su tokom vremena napredovali istim tempom kao i oni koji nisu bili uključeni u brigu, prenosi "Juronjuz".

Istraživači navode da razlog za ovu razliku može biti to da bake i deke često imaju različit stil interakcije sa unucima. Bake su, po pravilu, više uključene u fizičku i emocionalnu brigu, dok se deke češće fokusiraju na zabavne aktivnosti u slobodno vreme. Autori studije ističu da je za potpunije razumevanje ovih razlika potrebno dodatno istražiti ulogu porodičnog okruženja, kao i stepen podrške koji bake i deke imaju. 

Brojna istraživanja ukazuju koliko je vreme koje bake i deke provode sa unucima dragoceno za njihovu dugovečnost - nedavna analiza podataka koja je obuhvatila više od 80.000 ljudi starijih od 65 godina je pokazala da su stariji koji su često jeli sami imali znatno lošije zdravstvene ishode od onih koji su obroke delili sa porodicom ili društvom.