Magazin
U Kini masovnom sadnjom drveća od pustinje napravljen "upijač" ugljen-dioksida
Pošumljavanje i sadnja drveća mogu doneti ogromnu korist za životnu sredinu, a najnovija istraživanja potvrđuju značaj ovih mera čak i u ekstremnim predelima.
Ekološki projekti velikog obima duž ivica jedne od najvećih i najsušnijih pustinja na svetu pretvorili su je u "skladište" ugljenika koje apsorbuje više ugljen-dioksida nego što ga emituje, pokazuju istraživanja.
Naime, pustinja Taklamakan prostire se na oko 337.000 kvadratnih kilometara i okružena je visokim planinama koje sprečavaju prodor vlažnog vazduha, stvarajući ekstremno suve uslove koji su nepogodni za većinu biljaka.
Međutim, poslednjih decenija Kina je zasadila šumu oko ivica pustinje, a novo istraživanje ukazuje da ovaj pristup počinje da daje rezultate. "Prvi put smo otkrili da ljudska intervencija može efikasno povećati apsorpciju ugljenika čak i u najekstremnijim, suvim predelima, pokazujući potencijal da se pustinja pretvori u prirodni 'upijač' ugljenika i da zaustavi degradaciju zemljišta", kažu naučnici.
Više od 95 odsto pustinje Taklamakan pokriveno je pokretnim peskom, zbog čega je dugo smatrana "biološkom prazninom". Pustoš se širi od pedesetih godina, kada je Kina proširila urbanizaciju i poljoprivredna zemljišta, što je dovelo do češćih peščanih oluja koje uklanjaju tlo i nasipaju pesak, pogoršavajući eroziju.
Huge-scale ecological engineering around the edges of one of the world's largest and driest deserts has turned it into a carbon sink that absorbs more CO2 than it emits, research suggests. https://t.co/FmxPAevfzO
— Live Science (@LiveScience) February 11, 2026
Kina je pokrenula "Veliki zeleni zid", ogroman ekološki projekat s ciljem usporavanja pustarenja, sa planom da se do 2050. zasadi milijarde drveća oko ivica pustinja Taklamakan i Gobi. Kina je završila ozelenjavanje ivica pustinje 2024. godine, a istraživači kažu da je ovaj napor stabilizovao peščane dine i povećao šumski pokrivač u zemlji sa 10 odsto površine 1949. na više od 25 odsto. Sada naučnici otkrivaju da rastuće zelenilo na periferiji pustinje apsorbuje više CO2 iz atmosfere nego što ga pustinja oslobađa, što znači da se pustinja možda pretvara u stabilan rezervoar ugljenika.
Širenja vegetacije i povećanja apsorpcije CO2 duž ivica pustinje vremenski i prostoreno koincidira sa Velikim zelenim zidom, ukazuju istraživanja.
Prethodna istraživanja su ukazivala da pustinja Taklmakan može biti "rezervoar" ugljenika ali ta su istraživanja fokusirala CO2 apsorbovan peskom, što nije stabilno pod klimatskim promenama, jer rastuće temperature mogu izazvati širenje vazduha u pesku i oslobađanje dodatnog CO2.
"Na osnovu ovog istraživanja, pustinja Taklamakan, mada samo oko ivica, predstavlja prvi uspešan model koji pokazuje mogućnost pretvaranja pustinje u 'upijač' ugljenika", naglašavaju naučnici.
Live
