Lekovi za mršavljenje povezani sa većim rizikom od naglog gubitka vida

Iako se lekovi iz grupe GLP-1, kao što su Vegovi i Ozempik, sve više promovišu i široko koriste, nekoliko studija ukazuje i na potencijalno zabrinjavajuće neželjene efekte - uključujući novo istraživanje koje se detaljnije bavi mogućim gubitkom vida.

Ovi lekovi imitiraju delovanje hormona koji smanjuje apetit, pomažu varenje i reguliše nivo šećera u krvi. Često se propisuju za mršavljenje i lečenje dijabetesa.

Međutim, sve je više izveštaja o problemima sa vidom povezanim sa GLP-1 lekovima i njihovim aktivnim sastojkom semaglutidom, zbog čega regulatorna tela za lekove preispituju potencijalne rizike na osnovu dostupnih podataka.

U novoj studiji tim naučnika sa univerziteta u Kanadi analizirao je podatke o neželjenim efektima koje je tokom sedam godina, od 2017. do 2024. prikupljala Američka agencija za hranu i lekove (FDA), tražeći slučajeve ishemijske optičke neuropatije (ION).

Ovo retko stanje može da izazove nagli i potpuni gubitak vida usled nedostatka dotoka krvi u očni nerv, a u nekim slučajevima posledice mogu biti trajne.

Istraživači su želeli da utvrde koliko se slučajeva javilo kod ljudi koji koriste različite oblike semaglutida: vegovi (za mršavljenje), ozempik (za dijabetes tipa 2) i ribelsus (za dijabetes tipa 2).

Naučnici navode da ova otkrića proširuju prethodne globalne analize i da, za razliku od ranijih studija koje su ukazivale samo na povezanost sa određenim lekom, ova studija prvi put pokazuje da rizik od ishemijske optičke neuropatije zavisi i od formulacije i od doze, pri čemu je najjača povezanost uočena kod vegovija.

Statistička analiza pokazala je da je verovatnoća prijave ovog problema skoro pet puta veća kod vegovija nego kod ozempika, dok kod ribelsusa nije uočena jasna povezanost sa ovim stanjem.

To jeste velika razlika, ali je važno posmatrati brojke u širem kontekstu. Baza podataka koju su istraživači analizirali, sadrži više od 30 miliona prijavljenih neželjenih događaja, a među njima je zabeleženo ukupno 28 slučajeva koji povezuju lek vegovi sa ishemijskom optičkom neuropatijom, kao i 47 slučajeva koji dovode u vezu ozempik sa istim stanjem.

Iako je broj slučajeva kod ozempika veći, ovaj lek se koristi znatno duže od vegovija. Uprkos tome, istraživači su utvrdili da je najjača povezanost sa ovim poremećajem upravo kod vegovija, a taj rezultat je ostao isti i nakon što su uzeti u obzir demografski faktori kao što su godine i pol. Prema prijavljenim slučajevima, verovatnoća pojave ishemijske optičke neuropatije kod korisnika vegovija bila je 4,74 puta veća nego kod korisnika ozempika.

Uočena je i razlika između polova: muškarci koji koriste semaglutid imali su oko tri puta veću verovatnoću da prijave ovaj problem u odnosu na žene koje koriste GLP-1 lekove.

Iako su ovi rezultati zasnovani na povezanostima iz jedne baze podataka, a ne predstavljaju procenu rizika za celokupnu svetsku populaciju koja koristi semaglutid, stručnjaci ističu da nalazi ipak izazivaju zabrinutost i da su potrebna dodatna istraživanja.

Istraživači naglašavaju da ovi rezultati ukazuju na mogući bezbednosni problem koji zavisi od doze i koji zahteva hitna buduća istraživanja kako bi se pomoglo u donošenju preporuka za propisivanje ovih lekova i regulatorne politike.

U ovoj studiji tim nije istraživao tačan razlog moguće veze između GLP-1 lekova i gubitka vida, ali postoje određene pretpostavke. Jedna od njih je da vegovi, koji se koristi u većim dozama nego drugi lekovi iz ove grupe, može da snižava krvni pritisak, što bi potencijalno moglo da smanji dotok krvi u oko.

To je hipoteza koju će buduća istraživanja tek morati da provere. U međuvremenu, naučnici postepeno stvaraju složeniju sliku o delovanju GLP-1 lekova. Pored njihovih osnovnih efekata, povezuju se i sa brojnim drugim biološkim posledicama - od smanjenog rizika od raka do moguće veće verovatnoće pojave depresije.

U pratećem komentaru, istraživači koji nisu učestvovali u studiji, istakli su da je važno pronaći ravnotežu između hitne potrebe za strategijama u borbi protiv gojaznosti i potrebe da se obezbedi bezbednost terapija.

Zaključuju da su potrebna dodatna istraživanja koja će dati preciznije informacije, kako bi se bolje razumelo na koji način lekovi protiv gojaznosti mogu da utiču na zdravlje očiju, posebno s obzirom na njihovu sve širu upotrebu.

Rezultati istraživanja objavljeni su u časopisu British Journal of Ophthalmology, a prenosi Science alert.