Novootkriveni fosili sa nalazišta na jugozapadu Kine, očuvani u izuzetnim detaljima pružaju uvid u daleku prošlost Zemlje poznatu kao edijakarijum (pre 635 do 542 miliona godina). Otkriće ukazuje da su složene životinje, možda čak i preci svih kičmenjaka, postojale milionima godina ranije nego što se ranije mislilo.
Neke vrste organizama bile su poznate i ranije iz pomenutog perioda, ali se evolucija složenog životinjskog sveta dugo povezivala sa kambrijumom, kasnijim periodom (od pre 542 do 488 miliona godina), kada je raznovrsnost i složenost živog sveta naglo porasla.
Tokom kambrijske eksplozije pojavile su se životinje sa širokim spektrom neobičnih oblika i prilagođavanja. Neke grupe su izumrle, ali su druge vremenom dovele do nastanka savremenih životinjskih grupa kao što su hordati, rakovi i mekušci. Pošto fosilni zapisi iz kambrijuma pokazuju ogromnu raznovrsnost, a naučnici su dugo smatrali da složen život još nije postojao u edijakarijumu, piše Si-En-En.
Međutim, fosili iz Kine pričaju drugačiju priču. Ovi organizmi bez kostiju očuvali su se kao biofilm, brzo su bili zatrpani i sabijeni između slojeva stena, ostavljajući dvodimenzionalne otiske svojih organskih tkiva. Očuvana su čitava tela životinja. Strukture za ishranu, udovi, pa čak i tragovi unutrašnjih organa, koji se obično gube tokom fosilizacije, i dalje su vidljivi.
Po prvi put naučnici imaju veoma detaljne primere životinja iz kasnog edijakarijuma. Ono što je međunarodni tim istraživača uočio ukazuje da se složen životinjski svet pojavio između najmanje četiri miliona godina pre kambrijuma, objavljeno je u časopisu Science.
"Pronašli smo ono što smo dugo očekivali, a to su fosili iz edijakarijuma očuvani poput onih iz perioda kambrijuma. Zapravo počinjemo da srećemo neke od organizama koji su slični onim iz kambrijuma, kako se pojavljuju u edijakarijumu kada imate kvalitetno očuvan materijal", kažu naučnici.
Šest primeraka u obliku pehara podsećalo je na vrstu životinje iz edijakarijuma pod nazivom Haootia quadriformis, koja je bila deo grupe fosila pronađenih u Njufaundlendu koji datiraju iz perioda pre 565 miliona godina. Fosili nalik crvima sa "čvrstim" diskovima, ukupno 56 fosilizovanih organizama, bili su drugačiji od bilo koje druge drevne životinje.
Posebno je zanimljivo što neki fosili pokazuju očuvana creva, što je izuzetno retko za ovakve organizme. Mnogi od njih pokazuju bilateralnu simetriju - levu i desnu stranu tela koje se ogledaju, što je osobina većine savremenih životinja i dokaz da se razvila još pre kambrijuma.
Najintrigantniji su fosili koji bi mogli predstavljati deuterostome, grupu životinja koja obuhvata kičmenjake, kao i morske zvezde i ježeve. Do sada su najraniji takvi fosili poticali iz kambrijuma, pa ovo otkriće pomera njihovo poreklo još dalje u prošlost.
"To pokazuje da su naši preci kičmenjaka postojali već u ovoj ranoj fazi evolucije životinja. Mislimo da je to zaista uzbudljivo", naglašavaju naučnici.
Ipak, klasifikacija ovih davno izumrlih životinja nije jednostavna, jer se zasniva na ograničenom broju očuvanih karakteristika, a mnoge ne liče ni na jedan današnji organizam.
Iako rezultati ukazuju da su složene životinje počele da se razvijaju već krajem edijakarijuma, kambrijska eksplozija je i dalje donela nove i važne životinjske grupe, poput mekušaca i zglavkara, kao i do tada neviđenu raznovrsnost vrsta.
Ovo istraživanje je tek početak proučavanja stotina pronađenih fosila. Naučnici će nastaviti da ispituju uslove koji su omogućili njihovo izuzetno očuvanje, kao i način života, ponašanje i međusobne odnose ovih drevnih organizama, među kojima su se, verovatno, nalazili i naši najraniji evolutivni preci.
Lokalitet je površine svega oko 50 kvadratnih metara. Tokom više istraživanja između godine iskopano je oko 700 fosila, od kojih oko 200 pripada životinjama, većinom manjim od 2,5 centimetra.