Odrasli koji su konzumirali najveće količine veštačkih zaslađivača imali značajno brži pad pamćenja i kognitivnih sposobnosti u odnosu na one koji su ih unosili najmanje, prema novoj studiji u kojoj su tokom osam godina praćene navike oko 13.000 ljudi. Ova veza je bila posebno izražena kod osoba mlađih od 60 godina i kod ljudi koji imaju dijabetes.
Ispitivano sedam najčešćih zaslađivača
Učesnici sa najmanjim unosom konzumirali su u proseku 20 miligrama zaslađivača dnevno, dok je grupa sa najvećom potrošnjom unosila oko 191 miligram dnevno. Kod zaslađivaća aspartama je to približno količina koja se nalazi u jednoj limenci dijetalnog gaziranog pića. Od svih ispitivanih zaslađivača, sorbitol je bio najzastupljeniji, sa prosečnim dnevnim unosom od 64 miligrama.
Kada su analizirali svaki zaslađivač pojedinačno, naučnici su otkrili da je šest od sedam ispitivanih povezano sa bržim padom kognitivnih sposobnosti: Aspartam, saharin, acesulfam K, eritritol, sorbitol i ksilitol. Jedino tagatoza nije pokazala povezanost sa kognitivnim opadanjem.
Ovi zaslađivači nalaze se u velikom broju ultraprerađenih proizvoda, kao što su aromatizovane vode, bezalkoholna i energetska pića, jogurti i niskokalorični deserti. Mnogi se prodaju i kao zasebni proizvodi za zaslađivanje kafe, čaja, kao i za kuvanje i pečenje.
Veći unos povezan sa bržim starenjem mozga
Učesnici su na početku, sredini i kraju studije radili kognitivne testove koji su procenjivali više funkcija mozga. Merili su verbalnu tečnost (sposobnost brzog prisećanja i izgovaranja reči), radnu memoriju, pamćenje reči i brzinu obrade informacija.
Nakon što su uzeli u obzir starost, pol, visok krvni pritisak i druge faktore koji mogu uticati na rezultate, naučnici su utvrdili jasnu povezanost između količine unetih zaslađivača i brzine kognitivnog opadanja.
Osobe koje su konzumirale najveće količine zaslađivača imale su 62 odsto brži pad sposobnosti pamćenja i razmišljanja u odnosu na grupu sa najmanjim unosom, a naučnici procenjuju da je ta razlika uporediva sa približno 1,6 godina dodatnog kognitivnog starenja.
Kod osoba koje su se nalazile u srednjoj grupi po potrošnji zaslađivača kognitivni pad bio je 35 odsto brži, što je odgovaralo približno 1,3 godine dodatnog starenja mozga.
Mlađi od 60 godina i osobe sa dijabetesom izloženiji riziku
Povezanost je bila najizraženija kod ispitanika mlađih od 60 godina. Kod njih je veći unos zaslađivača bio povezan sa bržim padom verbalne tečnosti i ukupnih kognitivnih sposobnosti - a zanimljivo je da slična povezanost nije uočena kod učesnika starijih od 60 godina.
Utvrđeno je i da je veza između zaslađivača i kognitivnog pada snažnija kod osoba sa dijabetesom, a jedno od mogućih objašnjenja je to što ljudi sa dijabetesom češće koriste veštačke zaslađivače kao zamenu za šećer.
Ipak, postoji ograničenje - reč je o opservacionoj studiji, te rezultati pokazuju povezanost, a ne uzročno-posledičnu vezu, prenosi "RIA Novosti". Drugim rečima, studija ne dokazuje da zaslađivači direktno izazivaju kognitivno opadanje, već ukazuje da je potrebno sprovesti dodatna istraživanja kako bi se utvrdilo šta stoji iza uočene povezanosti.