Postepen pad broja stanovnika kroz bolju dostupnost planiranja porodice i veća prava žena da same odlučuju o broju dece može smanjiti opterećenje koje prenaseljenost donosi našoj planeti, tvrde naučnici.
Naglašavaju da njihov predlog nema nikakve veze sa nasilnim ili trenutnim smanjenjem broja ljudi, već isključivo sa postepenim demografskim promenama tokom naredna dva veka.
Smatraju da je nagli rast svetske populacije postao jedan od najvećih izazova za održivi razvoj.
Zemlja ne može da podnese prenaseljenost
Tokom poslednjih sto godina broj stanovnika Zemlje porastao je sa manje od dve milijarde na 8,3 milijarde. Prema trenutnim projekcijama, ako se sadašnji trendovi nastave, svetska populacija bi do kraja veka mogla da dostigne 11,4 milijarde ljudi, što bi, kako upozoravaju istraživači, moglo imati ozbiljne posledice po životnu sredinu i dostupnost prirodnih resursa, navodi se u najnovijoj studiji objavljenoj u časopisu "Održivi razvoj" (Sustainable Development), a prenose "RIA Novosti".
Ukupan uticaj čovečanstva na planetu je rezultat individualne potrošnje svakog čoveka pomnožene sa brojem ljudi koji žive na Zemlji. Pošto potrošnja resursa i proizvodnja otpada po stanovniku ne pokazuju znake značajnog smanjenja, smatraju da će ukupan pritisak na životnu sredinu nastaviti da raste ukoliko se ne uspori i rast populacije.
Navode da su se tokom poslednjih 50 godina, kada se svetska populacija praktično udvostručila, emisije ugljen-dioksida više nego udvostručile, svetski biodiverzitet smanjen je za više od polovine, potrošnja energije utrostručena, dok su eksploatacija minerala i upotreba pesticida više nego učetvorostručene.
Prema njihovim procenama, nastavak sadašnjih demografskih kretanja mogao bi da dovede do sveta sa gotovo dvostruko većim emisijama ugljen-dioksida, potrošnjom energije i upotrebom pesticida, kao i četiri puta većom količinom plastičnog otpada nego danas.
Oni navode da je "kolektivni uticaj čovečanstva na ekosisteme planete postao neodrživ" i da je neophodno istovremeno smanjiti ukupan broj stanovnika i uticaj svakog pojedinca na životnu sredinu.
"Ublažavanje rasta i postepeno smanjenje populacije ne bi lišilo dodatne milijarde ljudi života, već bi obezbedilo da uslovi života za buduće generacije budu dobri", navode autori studije.
Kao ključnu meru izdvajaju veću dostupnost usluga planiranja porodice, naročito u zemljama sa niskim prihodima, kao i pružanje podrške ženama da same odlučuju koliko će dece imati.
"Kada su žene slobodne da odluče koliko dece žele, stope nataliteta imaju tendenciju da padnu na nivo proste reprodukcije ili ispod njega, često veoma brzo", navodi se u studiji.
Smatraju da bi postepeno zaustavljanje i preokretanje rasta stanovništva, uz smanjenje potrošnje po stanovniku, donelo više koristi - ublažilo bi pritisak na prirodne resurse, smanjilo siromaštvo u područjima sa visokom stopom nataliteta, smanjilo zagađenje, ublažilo sukobe oko resursa i migracije, kao i poboljšalo kvalitet života u gusto naseljenim sredinama.
Istovremeno, autori priznaju da bi takav trend mogao imati ekonomske posledice. Pozivajući se na procene Međunarodnog monetarnog fonda, navode da bi starenje stanovništva do 2050. godine moglo da smanji radnu snagu za više od četvrtine i umanji potencijalni privredni rast u proseku za 0,67 procentnih poena godišnje.
Ukoliko bi se ovakav trend proširio na globalnom nivou, to bi, kako se navodi, moglo da uspori rast svetske ekonomije. Ipak, istraživači smatraju da bi to mogla biti prihvatljiva cena ukoliko bi se time sačuvali ograničeni resursi planete.
"Sve veće bogatstvo i potrošnja nisu ekološki održivi, i što se pre naša društva suoče sa tom neprijatnom činjenicom, to bolje", zaključuju autori studije.