Poremećaji u ishrani mogu ozbiljno da utiču ne samo na odnos osobe prema hrani već i na njeno fizičko i psihičko zdravlje. Ovi poremećaji često počinju u adolescentskom dobu i mogu da traju godinama. Nova globalna procena pokazala je da broj ljudi sa anoreksijom i bulimijom nastavlja da raste.
Tokom 2023. godine od anoreksije ili bulimije patilo je oko 18,1 milion ljudi širom sveta, što je za 71 odsto više nego 1990. godine. Pokazali su to rezultati istraživanja koje je obuhvatilo 204 zemlje i teritorije, a objavljeni su u časopisu JAMA Psychiatry.
Od ukupnog broja obolelih, oko 3,92 miliona imalo je anoreksiju, dok je 14,2 miliona patilo od bulimije.
Iako je ukupan broj obolelih porastao za 71 odsto, kada se u obzir uzmu rast broja stanovnika i promene u starosnoj strukturi, porast učestalosti ovih poremećaja iznosio je 20,6 odsto.
Ko češće ima anoreksiju
Žene su činile 69,4 odsto obolelih, dok je udeo muškaraca bio 30,6 odsto. Ipak, poremećaji u ishrani nisu isključivo ženski problem - tokom 2023. godine sa njima je živelo oko 5,5 miliona muškaraca.
Među svim obolelima, 41,2 odsto činili su mladi uzrasta od 10 do 24 godine. Najveća ukupna rasprostranjenost anoreksije i bulimije zabeležena je u starosnoj grupi od 20 do 24 godine.
Kada je reč o anoreksiji, najveća rasprostranjenost zabeležena je u nešto mlađem uzrastu, među adolescentima od 15 do 19 godina. To pokazuje da se ovaj poremećaj najčešće javlja tokom tinejdžerskog perioda, iako može da se razvije i kasnije.
U kom uzrastu se najčešće javlja bulimija
Za razliku od anoreksije, najveća rasprostranjenost bulimije zabeležena je među osobama od 30 do 34 godine.
Od 1990. do 2023. godine broj slučajeva bulimije porastao je za 75,1 odsto, a anoreksije za 57,9 odsto. Kada se uzme u obzir starosna struktura stanovništva, rasprostranjenost bulimije povećana je za 21,7 odsto, a anoreksije za 17 odsto.
To znači da je rast ukupnog broja obolelih bio izraženiji od rasta stope rasprostranjenosti prilagođene starosti stanovništva.
Kakva je situacija u različitim delovima sveta
Najveću rasprostranjenost anoreksije i bulimije zajedno, kada se uzme u obzir starosna struktura stanovništva, istraživači su zabeležili u Australiji - 946,4 slučaja na 100.000 stanovnika.
Najmanja stopa zabeležena je u centralnoj podsaharskoj Africi - 114,8 slučajeva na 100.000 stanovnika.
Autori istraživanja, međutim, upozoravaju da međunarodna poređenja treba uzeti sa rezervom. Epidemiološki podaci nisu podjednako dostupni u svim regionima, a razlike u dijagnostikovanju i prikupljanju statistike mogu da utiču na konačne procene.
Poremećaji u ishrani dovode i do značajnog gubitka godina zdravog života. Tokom 2023. godine anoreksija i bulimija zajedno bile su odgovorne za gubitak 3,83 miliona godina života prilagođenih invaliditetu. Ovaj pokazatelj obuhvata godine izgubljene zbog prerane smrti, kao i godine provedene sa narušenim zdravljem. Od 1990. godine ukupan broj izgubljenih godina života po ovom osnovu povećao se za 70,5 odsto.
Istraživači su posebno procenili i broj smrtnih slučajeva povezanih sa anoreksijom. Tokom 2023. godine zabeleženo je 237 takvih slučajeva. Smrtnost povezanu sa bulimijom nisu mogli pouzdano da procene zbog ograničenih podataka, prenosi Izvestija.
Naučnici su koristili podatke iz naučnih publikacija, populacionih istraživanja i evidencija o smrtnosti. Na osnovu njih procenili su rasprostranjenost anoreksije i bulimije, posledice ovih poremećaja po zdravlje i smrtnost povezanu sa anoreksijom. Ostali poremećaji u ishrani nisu bili obuhvaćeni analizom. Naučnici su posebno izračunali i moguće promene ovih pokazatelja do 2050. godine.