Emisije ugljen-dioksida nastale sagorevanjem nafte, gasa i uglja mogle bi da stagniraju tokom 2026. godine, a one povezane sa upotrebom nafte da se smanje za dva odsto, pokazala je nova međunarodna naučna studija predstavljena na klimatskoj konferenciji COP31 u Turskoj.
Jedan od razloga za ovakva kretanja jesu više cene energenata usled rata u Iranu, kao i sve veći prelazak na električna vozila i obnovljive izvore energije.
Prema procenama naučnika, emisije iz fosilnih goriva u 2026. godini biće za oko 0,4 odsto manje nego prethodne godine. Međutim, autori studije upozoravaju da je još rano govoriti o trajnom preokretu globalnih trendova.
Rast cena nafte i gasa podstakao je potrošače da smanje upotrebu ovih goriva i okrenu se električnim vozilima. Istovremeno, proizvodnja energije iz solarnih i vetroelektrana sada pokriva oko dve trećine dodatnih svetskih energetskih potreba.
Ipak, ukupne emisije ugljen-dioksida mogle bi da porastu sa 42,8 milijardi tona prošle godine na 43,3 milijarde tona u 2026. godini. Do toga bi došlo zbog povećanog krčenja šuma i pretvaranja prirodnih područja u poljoprivredno zemljište.
Naučnici procenjuju da će samo sagorevanje fosilnih goriva ove godine dovesti do ispuštanja oko 38,2 milijarde tona ugljen-dioksida u atmosferu.
Preostalo manje od četiri godine za ograničenje zagrevanja na 1,5 stepeni
Stručnjaci upozoravaju i na sve manji preostali svetski budžet ugljenika, odnosno količinu ugljen-dioksida koja još može biti ispuštena u atmosferu pre nego što globalno zagrevanje trajno pređe 1,5 stepeni Celzijusa u odnosu na predindustrijski period.
Prema procenama, ta količina iznosi oko 150 milijardi tona, što je manje od četiri godine emisija ukoliko se one nastave sadašnjim tempom.
Kada je reč o pojedinačnim zemljama, Kina, koja je najveći svetski emiter gasova sa efektom staklene bašte, mogla bi ove godine da smanji emisije za gotovo jedan odsto, uglavnom zahvaljujući manjoj potrošnji nafte.
U Sjedinjenim Američkim Državama očekuje se pad emisija od oko 1,3 odsto, dok bi u Indiji one mogle da porastu, pre svega zbog veće upotrebe uglja.
Obnovljivi izvori energije ključni za dugoročno smanjenje emisija
Naučnici i klimatski stručnjaci upozoravaju da bi sadašnje smanjenje emisija moglo biti kratkotrajno. Kako bi se obezbedio njihov dugoročni pad, neophodna su znatno veća ulaganja u obnovljive izvore energije, baterije i električna vozila.
O ovim pitanjima razgovara se i na klimatskoj konferenciji COP31, koja se od 9. do 20. novembra održava u Antaliji, uz učešće predstavnika više od 190 zemalja. Jedna od glavnih tema skupa jeste pronalaženje načina za ubrzanje globalne borbe protiv klimatskih promena, prenosi "Gardijan".
Ipak, stručnjaci ocenjuju da dosadašnje obaveze država nisu dovoljne za brzo smanjenje upotrebe fosilnih goriva i ograničavanje globalnog zagrevanja.