U današnje vreme svaki stanovnik Moskve, ali i drugih gradova i država zna za starinsku ulicu u samom centru Moskve koja spaja Arbatsku kapiju i Smolenski trg, a jedna od najstarijih ulica ruske prestonice može se pohvaliti ne samo fantastičnom lokacijom i blizinom Kremlja, već i svojom zanimljivom istorijom i arhitekturom, budući da u sebi spaja savremene građevine i istorijske spomenike kulture. Danas se ovde nalaze brojni restorani, bioskop, pozorište, kao i brojni muzeji, a tokom letnjeg perioda sve vrvi od uličnih umetnika. Koje se to zanimljivosti vezuju za Arbat?
Kako je Arbat dobio ime
Pojedini istoričari smatraju da je on potekao od arapske reči "arbad" koja znači "predgrađe", budući da svojevremeno i jeste bio u predgrađu Moskve, a da su arapski termin sa sobom doneli trgovci koji su dolazili u Moskvu sa Bliskog Istoka.
Drugi su mišljenja da u korenu naziva leži turska reč "arba" koja bi u prevodu značila "zaglaviti se" – što je veoma logično, s obzirom na to da je u stara vremena na Arbatu sve vrvelo od uličnih prodavaca, ali i blata, pa su se kočije i kolica redovno zaglavljivala.
A tu je i treća verzija, prema kojoj svoj naziv duguje delu grada koji se nazivao Orbat.
Bilo kako bilo, istoričari navode da se naziv Arbat prvi put spominje 1493. godine kada je veliki požar "progutao" crkvu Nikolaja na Peskah i zahvatio skoro celu Moskvu - tada je nastala i poznata poslovica "Od jevtine sveće je Moskva izgorela". Ime se ustalilo već sredinom 17. veka, i da su već tada tako nazivali ne samo ulicu, već i sve okolne uličice koje do nje vode i čitav kvart, što se zadržalo do danas.
Ulica kontrasta - krave na ispaši i eminentni umetnici nekada, elita i "komunalke" danas
Arbat danas važi za jednu od najprestižnijih lokacija, ali to nije oduvek bilo tako: isprva su ovu trgovačku ulicu naseljavali sitni trgovci i zanatlije, a tek sredinom 18. veka u nju se doseljavaju krupniji trgovci, predstavnici višeg staleža i "plave krvi" - jer Kremlj je tu, na dohvat ruke, kao i svi centri kulture i razonode. Sredinom 19. veka Arbat je postao epicentar kulture, a brojni pisci, umetnici, glumci i kompozitori živeli su ovde sa svojim porodicama. Čehov, Blok, Puškin, Gogolj, Tolstoj - samo su neka od imena koja su obeležila istoriju ove ulice.
Ipak, kontrast po kome je Rusija poznata i danas, postojao je i onda: sa jedne strane, Arbat je bio stečište elite, dok su sa druge strane često mogle da se čuju krave koje muču dok ih pastiri teraju na ispašu. Danas taj kontrast izgleda malo drugačije: dok su pojedini vlasnici najskupljih nekretnina u Moskvi (čija se cena kvadrata kreće od 8500 evra pa naviše), drugi žive u "komunalkama" koje su ostale kao nasleđe sovjetske vlasti.
Moskovski Monmartr - boemska ulica slobodnih umetnika
Praktično svaki pedalj Arbata odiše umetnošću: sa prvim toplim danima na ulicu izlaze slobodni umetnici - slikari, vajari, karikaturisti, svirači, plesači i zanatlije koji zabavljaju prolaznike. Samo deset minuta dovoljno je da po fotografiji ili vašem liku bude izrađen portret u bilo kojoj tehnici, a dok vas slikar veštim rukama slika na platnu, možete uživati u tradicionalnim ruskim plesovima, igri balalajke ili lutkarskoj predstavi pod otvorenim nebom.
Arbat je svoje mesto pronašao i u mnogim umetničkim delima
Jedna od najlepših pešačkih ulica Moskve bila je inspiracija i brojnim piscima, te se u društvu ustalio i naziv "lirski heroj" koji ovu ulicu idealno opisuje: Arbat je junak na desetine pesama, romana i filmova, a spominjali su ga u svojim delima Tolstoj, Pasternak, Okudžava i mnogi drugi genijalci.