Srbija i Balkan
Kustos Bogorodice Ljeviške: Albanci hteli da sruše stub srpskog pravoslavlja i opstanka na KiM
Postojala je namera da se sruši nešto što je dokaz da je ta zemlja naša, srpska. Jer, sve te naše svetinje i manastiri iz 13, 14. veka, srednjeg veka, svedoče o tome da su tu živeli Srbi vekovima, hiljadu godina i više, a da su oni (Albanci) tu došli, ističe kistos Crkve Bogorodice Ljeviške
Albanci su hteli da sruše stub srpskog pravoslavlja i opstanka Srba na Kosovu i Metohiji, 8. marta 2004. godine tokom martovskog pogroma, izjavio je za Srnu kustos Crkve Bogorodice Ljeviške Nikola Spasojević.
Postojala je namera da se sruši nešto što je dokaz da je ta zemlja naša, ističe Spasojević, da je srpska.
"Jer sve te naše svetinje i manastiri iz 13, 14. veka, srednjeg veka, svedoče o tome da su tu živeli Srbi vekovima, hiljadu godina i više, a da su oni (Albanci) tu došli", kaže Spasojević.
Kako navodi, Albanci nemaju nijedan spomenik kulture na prostoru Kosova i Metohije, i hteli su da izbrišu trag Srba da bi mogli sutra da kažu da je to njihova zemlja.
Već tokom rata 1999. godine bilo je mnogo napada i pokušaja da se Crkva Bogorodice Ljeviške ošteti na razne načine, da bi je, navodi Spasojević, u martovskom pogromu 2004. godine albanski ekstremisti "u potpunosti spalili" tako što su uneli u crkvu automobilske gume, polili ih benzinom i zapalili.
"Namera da zatru srpske tragove ipak nije uspela, jer je 2006. godine crkva uvrštena na Uneskovu listu svetske baštine i Unesko je preduzeo restauraciju freskopisa, tako da je, ističe Spasojević, više od polovine freskopisa crkve uspešno očišćeno, restaurirano i freske su ponovo dobile pređašnju lepotu i sjaj. Iako se na nastavak restauracije freskopisa pod pokroviteljstvom Uneska čeka već više od 15 godina, uveren sam će taj posao biti završen. Bog štiti naše svetinje i nas i molimo se za to, pa na neki način vidimo kako i ta crkva vaskrsava i oživljava nakon svega što su pokušali da je unište. Ali Bog je tu i njegova je zadnja", poručuje Spasojević.
Važnost Bogorodice Ljeviške za srpsku istoriju, kulturu i narod, ističe Spasojević, izuzetna je, jer je reč o srpskoj crkvi koja je vekovima i možda najduže u svojoj istoriji bila sedište eparhije.
Spasojević navodi da je, kada je srpski kralj Milutin obnovio ovu crkvu, ona nastavila da bude sedište prizrenske Eparhije, a to je bila čak i kada je sredinom 15. veka cijela srpska država pala pod vlast Osmanlija, pa i kada je ukinuta Pećka patrijaršija, a sve srpske eparhije svedene pod jurisdikciju Ohridske arhiepiskopije.
"I tada je Crkva Bogorodice Ljeviške nastavila da bude sedište episkopa - i kada su se menjali episkopi, kada su postavljani Grci za episkope, i nakon što su Turci osvojili Prizren i porušili neke druge crkve u Prizrenu, kao što je zadužbina cara Dušana – Manastir Svetih arhangela, čiji su kamen iskoristili za izgradnju Sinan-pašine džamije", kaže Spasojević.
Današnji izgled ove velelepne crkve kao "petokupolnog krstoobraznog hrama" potiče iz vremena kada ju je obnovio kralj Milutin i smatra se njegovom prvom zadužbinom.
Spasojević naglašava da je sačuvana i najčuvenija freska Bogorodice Ljeviške – to jest Bogorodice Milostive sa Hristom Hraniteljem, "koji nas iz te čuvene kotarice, iz ruke Majke Božje hrani hlebom života", a koja je vekovima bila zazidana iza jednog stuba i ponovo otkrivena u savršenom stanju, tek prilikom obnove 1951. godine.
Spasojević ističe da je Crkva Bogorodice Ljeviške sada svakodnevno otvorena za posetioce i da dolazi sve više ljudi iz Srbije i sveta. Kako napominje, liturgija se sada služi već desetak, 15 puta godišnje - na svaki Bogorodičin praznik i kad ima povoda, a trude se da to što češće bude.
Live
