"Lica koja su rođena van teritorije KiM samim punoletstvom nemaju mogućnost direktnog upisa u Centralni registar, već se mogu pozvati da apliciraju putem naturalizacije na osnovu roditelja", izjavio je za Radio KiM direktor Matične službe u Gračanici Darko Stojanović, odgovarajući na pitanje ovog radija "da li lica koja su nakon rata rođena u Srbiji, a sve vreme žive na Kosovu i Metohiji i čiji roditelj ima kosovsko državljanstvo, mogu da dobiju kosovsku ličnu kartu".
Prema odluci tzv. ministarstva unutrašnjih poslova Kosova koju je potpisao ministar Dželjalj Svečlja, "lica do 14 godina koja su rođena van teritorije Kosova, a čiji su roditelji državljani Kosova, upisuju se u Centralni registar.
Takođe, po ovoj odluci, ako je samo jedan od roditelja državljanin, potrebna je saglasnost drugog roditelja, koji je strani državljanin, data kod nadležnog notara, da dete dobije državljanstvo".
U odluci Svečlje, objavljenoj 16. marta ove godine, navodi se da je omogućen "prepis činjenica rođenja, venčanja i smrti" za period od 10. juna 1999. godine do 15. marta ove godine.
Po objašnjenju iz matične službe Gračanice ovo znači da "lica koja su rođena na Kosovu, a imaju izvod izdat od strane srpskih institucija (policijskih uprava izmeštenih sa Kosova), imaju pravo da dobiju državljanstvo, odnosno izvod na osnovu kojeg će izvaditi kosovsku ličnu kartu".
"Za to je potrebno da imaju originalni izvod iz matične knjige rođenih izdat od strane srpskih institucija, kao i da je jedan od roditelja kosovski državljanin i poseduje kosovsku ličnu kartu. To lice stiče pravo upisa u Centralni registar. Napominjem da se to odnosi samo na period od 10. juna 1999. godine do 15. marta ove godine. Važi isključivo za rođenja, venčanja i smrti na Kosovu i Metohiji, ne i za događaje van Kosova i Metohije. Ta odluka je na snazi do 16. juna ove godine, što znači da je rok za prepis tri meseca", izjavio je Stojanović za Radio KiM.
Po njegovom mišljenju, "za Srbe koji nemaju kosovska dokumenta, a potpadaju pod ovu grupu, ova odluka veoma važna".
"Imamo slučajeve da je lice rođeno osamdesetih godina u Skoplju, a ceo život živi na KiM. Išlo je ovde u školu i takva lica mogu se verifikovati ako imaju određene dokaze i dobiti državljanstvo na osnovu člana 32. Potreban je dokaz da je to lice imalo stalni boravak na KiM od 1. januara 1998. godine. Dovoljna je đačka knjižica ili svedočanstvo iz škole kao dokaz da je tokom školske 1998/99. godine pohađalo školu na teritoriji KiM. Za roditelje se pribavljaju bekap kartoni, uz obavezan dokaz o prebivalištu, i takva lica se verifikuju u sistemu i dobijaju državljanstvo na osnovu člana 32", naveo je Stojanović dodajući da je na osnovu ove odluke omogućeno rešavanje probleme građana koji nisu mogli da sklope brak u kosovskom sistemu jer su imali izvod iz matične knjige venčanih izdat od strane srpskih institucija, prema kojem su već u braku.
Da bi se ovo pravo sada ostvarilo, potreban je izvod iz matične knjige venčanih koji su izdali srpski organi kao i da je jedan od supružnika državljanin tzv. Kosova.
Po objašnjenju Stojanovića, kosovsku ličnu kartu može dobiti i strani državljanin na osnovu zaključenja braka, ali uz određene uslove.
Ti uslovi su, po njegovim rečima, najmanje tri godine od sklapanja braka i najmanje godinu dana boravka na KiM.
"Procedura izgleda ovako: radi se o apliciranju za državljanstvo naturalizacijom supružnika. Kada je jedan od supružnika kosovski državljanin, a drugi strani državljanin, to lice mora da se prijavi u Centar za migracije, pribavi boravišnu dozvolu i time dokaže boravak na Kosovu i Metohiji u trajanju od najmanje jedne godine. Nakon tri godine od sklapanja braka, ima pravo da aplicira za državljanstvo naturalizacijom", rekao je Stojanović za Radio KiM.
Posle apliciranja, lice čeka odgovor nadležnog departmana koji je dužan da odgovori u roku od 180 dana. Ako je odgovor pozitivan, lice polaže test o "socijalnom i kulturnom uređenju Kosova na jednom od službenih jezika, kao i test opšteg znanja".
Podsećanja radi, prema zakonu o strancima koji je stupio na snagu 15. marta, za dozvolu za stalni boravak na tzv. Kosovu potrebno je i "osnovno znanje jednog od službenih jezika u pisanoj formi, poznavanje kulture i društvenog poretka Kosova, što se potvrđuje pismenim testom, koji organizuje Ministarstvo unutrašnjih poslova".
Srbi će, osim navedenog, za boravišnu dozvolu moći da apliciraju "na osnovu srpskih ličnih karata, uključujući i one izdate od strane policijskih uprava Priština ili Mitrovica".
"Moj savet ljudima koji su u braku sa kosovskim državljaninom jeste da apliciraju za boravišnu dozvolu po osnovu spajanja porodice. Potrebna dokumentacija uključuje izvod iz matične knjige venčanih, izvode iz matične knjige rođenih za decu, potvrdu iz Srbije da lice nije osuđivano, potvrdu iz kosovskog suda o nekažnjavanju, zdravstveno osiguranje, kao i dokaz o prebivalištu (račun za struju ili ugovor o zakupu stana overen kod notara). Na kraju se izdaje potvrda od strane kancelarije Matične službe", reči su Stojanovića koji je dodao da "kada je reč o izdavanju boravišnih dozvola i primeni zakona o strancima, nadležnosti Matične službe su minimalne".
"Mi izdamo potvrdu o prebivalištu za stranog državljanina, koja je jedan od potrebnih dokumenata za apliciranje. Nemamo direktnu komunikaciju sa Centrom za migracije, već stranke upućujemo tamo", rekao je Stojanović.
Prema njegovim rečima, ljudi su na jugu Kosova i Metohije "bili ažurniji".