Večernjim bogosluženjem u Prebilovcima počelo je obeležavanje praznika Svetih prebilovačkih i donjohercegovačkih mučenika i 85. godišnjice masovnog stradanja srpskog stanovništva na području Čapljine, prenosi RTRS.
Ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Radan Ostojić poručio je da je istorija srpskog naroda istovremeno i tragična i slavna, jer se srpski narod kroz vekove neprestano borio za slobodu.
"Osećanja u Prebilovcima, kao jednom od najvećih srpskih stratišta, uvek su pomešana – sa jedne strane tuga, a sa druge ljubav i dobrota. Mi pravoslavci negujemo te vrednosti", rekao je Ostojić.
Ostojić je rekao da se srpski narod sabrao u Prebilovcima da u molitvi iskaže dobrotu i ljubav prema slobodi za koju Srbi oduvek sve žrtvuju.
Ministarka za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Srbije Milica Đurđević Stamenkovski izjavila je da su Prebilovci svetilište srpskog naroda, a prebilovački mučenici svedočanstvo jednog vremena, i poručila da je najvažnije čuvati Republiku Srpsku zbog budućih pokolenja.
Stamenovski je naglasila da Srbi, ne samo da imaju obavezu da pamti istoriju, nego i da prenose novim generacijama istinu o sudbini srpskog naroda u okupacionim zonama, gde sada nema srpskih institucija.
"Ovo nije samo mesto na karti. Gotovo pola veka istina je bila duboko pod zemljom, u jamama, u metodologiji mučenja i stradanja, koje je uvela takozvana NDH, stvorena na krilu Hitlerovog nacizma", rekla je Stamenkovski u Prebilovcima.
Ona je navela da je u to vreme, brutalnost i svirepost imala i ideološke očeve, koji su i sami bili u neverici da ljudsko biće može drugom ljudskom biću učiniti takvo zlo.
Od stratišta do svetilišta
Masakr srpskog stanovništva u Prebilovcima ustaše su počinile od 6. do 11. avgusta 1941. godine.
Većinu žrtava, žena dece i starijih, ustaše su žive bacile u jamu Golubinka u Šurmancima. Po imenu i prezimenu, mučenički je stradalo 630 Prebilovčana, dok je prema nezvaničnim podacima, u jami Golubinki, život skončalo više od 830 stanovnika Prebilovaca i drugih mesta.
Komunističke vlasti, početkom šezdesetih godina, zabetonirale su sve hercegovačke jame, koje su tek 1990. godine bile otvorene. Iz trinaest jama u donjoj Hercegovini, ekshumirano je oko 4.000 zemnih ostataka, koji su sahranjeni u započetu zajedničku spomen kosturnicu u Prebilovcima.
U leto 1992. godine kosturnicu su minirali pripadnici HOS-a i HVO-a. Prikupljeni ostaci ponovo su sahranjeni u kripti novoizgrađenog Hrama Hristovog Vaskrsenja 2015.godine, kada su i kanonizovani.
Obeležavanje organizuje Odbor Vlade Republike Srpske za negovanje tradicije oslobodilačkih ratova.