Troje sudija Međunarodnog krivičnog suda (MKS) podneli su tužbu protiv predsednika SAD Donalda Trampa i njegove administracije zbog sankcija koje su im uvedene prošle godine, tvrdeći da su te mere nezakonite i da predstavljaju pokušaj političkog pritiska na rad suda.
U tužbi podnetoj saveznom sudu na Menhetnu, sudije Kimberli Prost iz Kanade, Solomi Balungi Bosa iz Ugande i Rejn Adelajd Sofi Alapini-Gansu iz Benina navode da je cilj sankcija bio da ih kazne zbog ranijih sudskih odluka i primoraju da privatne interese stave ispred primene prava.
Naime, administracija Donalda Trampa uvela je sankcije protiv više sudija MKS-a nakon što je sud izdao nalog za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanjahua, ali i zbog ranije odluke da otvori istragu o mogućim ratnim zločinima američkih vojnika u Avganistanu.
Sada sudije u tužbi tvrde da sankcije prevazilaze ovlašćenja predviđena američkim Zakonom o međunarodnim ekonomskim ovlašćenjima u vanrednim okolnostima, te da nije postojala stvarna pretnja po SAD koja bi opravdala primenu tih mera.
"Režim sankcija osmišljen je da izvrši vansudski pritisak na sudije MKS-a, kažnjavajući ih zbog njihovih odluka i prisiljavajući ih da privatne interese stave ispred odlučivanja na osnovu prava i činjenica", navodi se u tužbi.
Kako ističu, posledice su dalekosežne – više ne mogu da koriste kreditne kartice, pristupe bankarskim uslugama, rezervišu putovanja, koriste platforme poput "Amazona" i "Gugla", a pojedinima je otežano čak i pribavljanje zdravstvenog osiguranja.
"Biti podvrgnut sankcijama prema IEEPA praktično je ravno finansijskoj smrtnoj kazni", upozoravaju sudije.
Međunarodni krivični sud osnovan je 2002. godine radi procesuiranja genocida, zločina protiv čovečnosti i ratnih zločina. Iako ima nadležnost u 125 država članica, njegov autoritet ne priznaju, između ostalih, Sjedinjene Američke Države, Kina, Izrael i Rusija.
Odnos Vašingtona prema MKS-u bio je zategnut i tokom Trampovog prvog mandata, kada su 2020. godine uvedene sankcije tadašnjoj glavnoj tužiteljki Fatu Bensudi zbog istrage o mogućim ratnim zločinima američkih snaga u Avganistanu.