Kada je započela japanska invazija na Mandžuriju ili Hejungđijang, odnosno severozapad današnje Kine 1931. godine, kao uvod u Drugi kinesko-japanski rat (1937 – 1945), niko u svetu taj incident i rat koji je usledio 1937. godine nije povezivao sa mogućim novim svetskim sukobom. Pa ipak, japansku agresiju na susedne zemlje, započetu pomenutom invazijom na severozapad Kine 1931. godine, kao i pomenuti Drugi kinesko-japanski rat, danas je nemoguće posmatrati i analizirati izvan konteksta Drugog svetskog rata, baš kao ni Drugi italo-etiopski rat i druge "lokalne" sukobe.
Invazija Japana na Kinu, posmatrano sa višedecenijske distance, bila je jedan od uvoda u Drugi svetski rat, u kojem je Japan stao uz nacističku Nemačku i fašističku Italiju, uzrokujući desetine miliona žrtava.
Prva polovina 21. veka zlokobno podseća na početak tridesetih godina prošlog stoleća
U Evropi su se početkom tridesetih godina prošlog veka čuli ubedljivi glasovi koji su upozoravali na mogući svetski rat, ali su oni pre svega bili usredsređeni na jačanje nacističke Nemačke, kao i na strah od Rusije, odnosno SSSR-a.
Prva polovina 21. veka nesrećno i zlokobno podseća na početak tridesetih godina prošlog stoleća.
Vinston Čerčil, koji je ovih dana upotrebljen kao argument za sprovođenje nove nemačke militarističke politike, govorio je neposredno pred dolazak Adolfa Hitlera na vlast da su i sami zahtevi Nemačke za "jednakošću u naoružavanju" zapravo opasna militaristička politika.
U britanskom parlamentu se od 1932. godine govorilo o opasnosti od novog svetskog rata, iako svet tada još uvek nije bio zagazio u procese militarizacije i sukoba kao što je to slučaj danas.
Razloga za oprez i "delotvorni pesimizam" danas ima više nego početkom tridesetih godina, uoči dolaska Adolfa Hitlera na vlast.
Japan je isto učinio 1911. godine
Kina danas sa pravom ukazuje da nedavno objedinjavanje i centralizacija obaveštajno-bezbednosnih struktura u Japanu zlokobno podseća na istovetan proces koji se u toj zemlji dogodio 1911. godine, omogućivši sve ono što je potom usledilo tokom prve polovine 20. stoleća.
Premda niko ne može da tvrdi da prisustvujemo uvodu u širi planetarni rat, naglo naoružavanje Nemačke uz antirusku, a sve češće i antikinesku retoriku unutar Evropske unije, agresija na Iran i munjevita remilitarizacija Japana, kao i manje primetni, ali očigledni pokušaji SAD da destabilizuju Indiju i jugoistok Azije, navode na zaključak da ove procese treba posmatrati u celosti, jer je, de fakto, posredi jedna evroazijska linija konflikata različitih intenziteta i formata.
Istorijski vektori i ideološke dimne bombe
To nas vraća Halfordu Makinderu i "Hartlendu" kao stožernom regionu Evroazije, ključnom za ovladavanje ne samo Rusijom i Kinom, te našim superkontinentom, već i celim svetom.
Ono što nazivamo pomorskim silama (danas su to SAD sa saveznicima) deluje u pravcu osujećenja integracija Evroazije, time i BRIKS-a. Pomenuti procesi remilitarizacije Nemačke i Japana, kao i rat protiv Irana, odvijaju se duž Makinderove linije "Hartlenda".
U geopolitici 21. veka potrebno je slediti istorijske vektore koji su nepromenjeni. Ti vektori zasuti su ideološkim dimnim bombama, kako bi mete agresije bile prigašene za "agresore".
Tako par ekselans projekat fašističke Italije o nezavisnosti Crne Gore i njenom pretvaranju u antijugoslaviju i antisrbiju biva proglašen za "antifašistički", dok se epitetom "fašističkog" označava svako ko pomisli na jedinstvo srpskog naroda koji je bio glavna meta Hitlerovog režima i njegove vojne sile.
Neoustaški koncerti u od Srba etnički očišćenoj Hrvatskoj, koji okupljaju stotine hiljada ljudi i procesije neonacista u Ukrajini, kao i njihovo delovanje u pribaltičkim zemljama, danas su veoma dobro prihvaćeni u Evropskoj uniji, koja na takve pojave, pritom samo letimično, stavlja samo formalne, ali ne i suštinske primedbe.
Otuda potreba da se pomenuti istorijski vektori posmatraju u istorijskom, a ne ideološkom kontekstu.
Zajednički rat protiv Rusije je neostvareni san Kolektivnog zapada
Rat Kolektivnog zapada protiv tada sovjetske Rusije bio je neostvaren san mnogih koji su čak i na kraju Drugog svetskog rata priželjkivali savez SAD, Velike Britanije i onoga što je bilo ostao od Francuske sa Nemačkom, a protiv Moskve. Danas je taj san java, a vektori proboja ka "Hartlendu" danas su obojeni mitovima o "ruskoj agresiji", "ruskoj i kineskoj opasnosti".
Ko ne veruje, neka pročita najnoviju belu knjigu japanske vade, posvećenu bezbednosti u tom delu sveta, koja je prava dimna bomba bačena na konstantan istorijski vektor te zemlje, bilo u samostalnoj režiji, bilo u funkciji američkog saveznika.
Zemlje koje nikada u istoriji nisu napale Japan, niti su se njihove armije ikada iskrcale na njegovu obalu kao agresori, označene su u njoj kao najveći strategijski izazovi, a kako je primetio kolega Milorad Denda, u pomenutoj beloj knjizi Japana kao razlog za strah od Rusije, Kine i Severne Koreje navedeno je i to što su na paradi u Moskvi, jedan do drugog, snimljeni Vladimir Putin, Si Đinping i Kim Džong-Un.
Kao da su te tri nacije tokom 19. i 20. stoleća ubile desetine miliona ljudi u Japanu i kao da japanskih agresija na Kinu, Koreju i ostale zemlje Azije u 19. i 20. veku, kao ni Drugog svetskog rata, uopšte nije ni bilo.
Sama činjenica da je Zbignjev Bžežinski znatno pre današnjih sukoba i procesa remilitarizacije o Evroaziji pisao kao o poprištu borbe za svetsku moć, kao i da je za SAD od ključnog značaja da spreče pojavu sile koja bi mogla da dominira Evroazijom, dovoljno govori za sebe i oprez kom moramo da pribegnemo.