Rušenje desetina garaža Srba u Severnoj Mitrovici, juče u zoru, uz odluku vlasti u Prištini i asistenciju tzv. kosovske policije, dodatno je uznemirilo i unelo strah u srpsku zajednicu na severu Kosova i Metohije.
Zvanični Beograd, u vidu saopštenja Kancelarije za KiM ocenio je da se "samovoljom Prištine direktno ugrožavaju imovinska i egzistencijalna prava srpskog naroda", akteri političkog života na severu KiM ocenjuju da je jasan cilj ovog poteza Kurtijeve vlade da se "život Srba toliko oteža da oni, na koncu, do poslednjeg odu sa Kosmeta".
Ocenjuje se da je namera Kurtija da ovakvim potezima, akcijama na severu KiM kojima se zaobilazi administracija opština u kojima su Srbi većina, poništi i obezvredi njihovo postojanje i na taj način obesmisli Briselskim sporazumom od pre 13 godina predviđeno postojanje Zajednice srpskih opština.
I dok prištinske vlasti objašnjavaju da su garaže Srba u blizini zatvora u Severnoj Mitrovici izgrađene na zemljištu koje po knjigama pripada kompaniji "Trepča jug", juče su se u nekim medijima pojavila nezvanična i teško proveriva saznanja da je 40 posto zemljišta u Severnoj Mitrovici i 80 posto zemljišta u Zvečanu u vlasništvu te kompanije.
"Danas garaže, sutra kuće i stanovi", stoji u jednom od komentara.
Iz opštine Severna Mitrovica objašnjavaju da sporne parcele nisu vlasništvo firme "Trepča jug", nego se radi o "društvenom zemljištu" te da "postojeće stanje posledica nasleđa iz perioda bivše Jugoslavije".
"To smo istorijski nasledili od stare Jugoslavije i to nije prevedeno, nego je ostalo kao da se vodi na Trepču. Naravno, 80 odsto teritorije i na jugu i na severu se vodi na Trepču, s obzirom na to da je Trepča šezdesetih, sedamdesetih, osamdesetih godina bila najjače preduzeće i oni su za svoje radnike zidali stanove, budući da je 90 odsto građana Mitrovice radilo u Trepči i to je ostalo tako", navode iz ove opštine.
Odbornik u SO Severna Mitrovica Marko Jakšić juče je u izjavi koju prenosi portal "Kossev", ocenjujući da je "očekivati od mučitelja samilost neka vrsta mazohizma", podsetio da ovo što se dešava "nije novina" i da je to "politika Kurtija i Samoopredeljenja davno predviđena u programskim aktima "Alternativa" i "Alternativa za Sever", iz 2012. godine, kada je Kurti bio u opoziciji, aktima "koja su zbog svoje rigidne sadržine uklonili sa interneta".
Programske akte, odnosno platformu Samoopredeljenja o kojoj govori ovaj odbornik nije danas moguće pronaći na internetu u integralnom obliku na jednom mestu, međutim, ostali su fragmenti, sažeci i političke interpretacije platforme za "rešenje pitanja Severa" koju je Kurti tada predložio skupštini u Prištini.
Platforma je po dostupnim izvorima nastala pre 14 godine u svrhu protivljenja tadašnjim pregovorima Beograda i Prištine, imala je 13 tačaka, a konačni cilj bio je "integracija severa KiM u institucionalni sistem Prištine".
Ključne tačke programa bile su stavljanje severa Kosmeta pod bezbednosnu kontrolu uz pojačano prisustvo kosovske policije u tom regionu, uz transformaciju tzv. kosovskih bezbednosnih snaga u vojsku i pojačanu saradnju sa NATO, do izgradnje "baze specijalnih jedinica u Severnoj Mitrovici", najverovatnije odmah uz Ibar u zoni Bošnjačke mahale.
"Trebalo bi da bude pojačano prisustvo policije na severu zbog tamošnjeg vanrednog stanja. Baza specijalne jedinice kosovske policije trebalo bi da bude smeštena u Bošnjačkoj mahali, u bivšoj bazi Kfora, odnosno bivšem vojnom remontu. Druge dve baze specijalnih jedinica zajedno sa vojnim snagama trebalo bi da budu u blizini graničnih tačaka", nezvanično navode neki od izvora jednu od tačaka Kurtijeve Alternative za sever KiM.
Ovde valja imati u vidu da je parcela bivšeg vojnog remonta odlukom albanskih odbornika i gradonačelnika Erdena Atića pre dve i po godine već dodeljena na korišćenje tzv. kosovskom MUP-u.
Uz zahtev da se u četiri opštine na severu KiM uvede vanredno stanje, Kurti je 2012. u nekim od tačaka platforme predvideo "uklanjanje institucija Srbije na severu" i njihovu "integraciju u kosovski pravni sistem". Administrativna i institucionalna integracija, po ovom planu, predvidela je "jedinstveni policijski i sudski sistem", te "kontrolu prelaza i carina".
Plan je dalje predviđao i "jačanje prisustva Albanaca na severu", "odbacivanje modela podele ili autonomije" kao i "insistiranje na unitarnom modelu države". U odeljku fiskalna i institucionalna integracija Kurtijev plan predviđao je i "ukidanje finansiranja iz Srbije i uključivanje u kosovski budžet".
U jednoj od tačaka platforme Kurti se izjasnio i "protiv bilo kakvog posebnog statusa" severa KiM, uz insistiranje na unitarnosti.
Ukratko, Kurtijeva platforma iz 2012. godine, odnosno operativno politički plan za rešavanje severa bez ikakvog kompromisa, u prvoj fazi predviđao je upotrebu sile, u drugoj ukidanje paralelnih institucija, u trećoj integraciju a četvrta faza je "konsolidacija" gde su važne tačke već pomenuto jačanje prisustva Albanaca na severu kao i uspostavljanje političke kontrole.
Što se tiče uvođenja policije i specijalaca na sever, na tim tačkama platforme urađeno je, verovatno i više nego što je Kurti planirao. Sever Kosmeta 14 godine kasnije pod okupacijom je specijalaca, podignute su baze na Jarinju, Brnjaku, u blizini Brnjaka, pre par godina počeo je proces otimanja zemlje od Srba starosedelaca za izgradnju baze kod Leška. Tzv. KBS još nisu zvanično preimenovane u vojsku tzv. Kosova, ali se u međuvremenu dosta odmaklo na naoružavanju ove formacije koja po međunarodnom pravu ne bi smela ni da postoji.
Na "jačanju prisustva Albanaca" na severu KiM, proteklih nekoliko godina, naročito u vreme dok su u četiri opštine sa srpskom većinom na vlasti bili Albanci, već je urađeno mnogo toga. Od programa za obnovu i izgradnju kuća Albanaca do desetina odluka SO, naročito Severne Mitrovice, kojima su parcele Albanaca iz poljoprivrednog prebačene u građevinsko zemljište, čime je otvoren prostor da na tim parcelama Albanci grade kuće.
Podsećanja radi, prilikom priprema za obnavljanje kuće jednog Albanca u Severnoj Mitrovici, pristupni put probijen je pravo kroz staro pravoslavno groblje, kosti pokojnika su oskrnavljene, neke su završile na smetlištu u drugom delu grada, ali, to nije zaustavilo radove na tom projektu.
Ostaje da se vidi i šta je Kurti tačno predvideo pod završnom tačkom ove platforme pod naslovom "konsolidacija" kao i kakve veze sa ovom tačkom imaju otimanje srpskih garaža, kao i namera da se u naselju Brđani, iznad centra Severne Mitrovice u kući jednog Albanca podigne "muzej genocida Srba nad Albancima".