Kina je pokrenula naučni program za izgradnju satelitske konstelacije u prostoru između Zemlje i Meseca, u saradnji sa više zemalja, među kojima je i Srbija, čime će, kako kineski mediji ističu, biti popunjene praznine u sistematskom posmatranju ovog područja.
Prema rečima stručnjaka koji su učestvovali na Međunarodnoj konferenciji o istraživanju dubokog svemira u Hefeju, glavnom gradu istočne kineske provincije Anhuej, program satelitske konstelacije C3 (Cislunar CubeSat Constellation) biće otvoren za naučnike i institucije širom sveta, pružajući zemljama u razvoju mogućnost da učestvuju u misijama istraživanja dubokog svemira.
"Prostor oko Zemlje i Meseca obuhvata područje od niskih Zemljinih orbita do oko dva miliona kilometara od Zemlje. On predstavlja novu granicu za širenje ljudskih aktivnosti i biće ključno operativno područje za buduće misije sa ljudskom posadom na Mesecu i izgradnju istraživačkih stanica na Mesecu", navodi agencija Sinhua.
Razumevanje ovog regiona, kako ističu kineski mediji, dugo se prvenstveno zasnivalo na izolovanim, tačkastim posmatranjima, što je ostavljalo praznine u prostornoj i vremenskoj pokrivenosti, kao i nedovoljno podataka iz ključnih oblasti. Stručnjaci su istakli da je zato hitno potrebna sistematska i kontinuirana mreža za posmatranje.
Prema rečima Hu Džaobina, potpredsednika Međunarodnog udruženja za istraživanje dubokog svemira (IDSEA), trideset C3 satelita, od kojih će svaki biti težak do 30 kilograma, činiće konstelaciju namenjenu praćenju svemirskog okruženja i detekciji eksplozija gama-zračenja.
"Planirano je da svi sateliti budu lansirani i raspoređeni pre 2030. godine. Zahvaljujući sinhronizovanim posmatranjima sa više satelita i sa više lokacija, konstelacija će omogućiti sveobuhvatno praćenje razvoja događaja u svemirskom vremenu i postići će tačnost pozicioniranja eksplozija gama-zračenja manju od jedne lučne sekunde", navodi Sinhua.
Kada bude završen, projekat će transformisati istraživanje prostora između Zemlje i Meseca – od isprekidanih, tačkastih posmatranja ka umreženom i neprekidnom nadzoru, obezbeđujući ključne podatke za bezbednost života ljudskih posada tokom sletanja na Mesec, kao i za temeljna istraživanja svemirskog okruženja u prostoru između Zemlje i Meseca.
Počela prva faza razvoja projekta
Ovu inicijativu zajednički su, kako Sinhua navodi, pokrenuli Laboratorija za istraživanje dubokog svemira (DSEL) i IDSEA, uz podršku Azijsko-pacifičke organizacije za saradnju u oblasti svemira. U okviru programa biće obezbeđena tehnička obuka i uspostavljeni jedinstveni interfejsni standardi, kako bi se zemljama u razvoju omogućilo da dublje učestvuju u istraživanju dubokog svemira.
"Istraživačke institucije iz zemalja kao što su Tajland, Srbija, Egipat, Senegal i Indonezija već su se pridružile inicijativi", navodi Sinhua.
Prva faza razvoja projekta već je počela, a studije generalnog projektovanja satelita, naučnih instrumenata, sistema za praćenje i upravljanje i drugih ključnih komponenti privode se kraju. Laboratorija za istraživanje dubokog svemira zvanično je otvorena u februaru 2022. godine. Od tada je uspostavila partnerstva sa više od 60 međunarodnih istraživačkih institucija.
U julu 2025. godine laboratorija je, zajedno sa još nekoliko institucija, predložila osnivanje IDSEA, prve međunarodne akademske organizacije za istraživanje dubokog svemira sa sedištem u Kini.