Mihail Bulgakov, lekar kome je ipak bilo suđeno da bude pisac

Danas se obeležava 135 godina od rođenja Mihaila Bulgakova, jednog od najznačajnijih pisaca ruske i svetske književnosti. Prema renomiranim književnim platformama, njegova dela su ove godine postala najpopularniji klasici i najprodavaniji naslovi ruske književnosti 20. veka.

Od lekara do velikog pisca

Mihail Bulgakov rođen je 15. maja 1891. godine u Kijevu, u porodici profesora Kijevske duhovne akademije. Mali Mihail je sa braćom i sestrama (u porodici ih je bilo sedmoro dece) odrastao u intelektualnoj i stvaralačkoj atmosferi: u kući se mnogo čitalo, slušala se muzika i negovalo pozorište. Posle završene Prve kijevske gimnazije, Bulgakov je upisao Medicinski fakultet Kijevskog univerziteta.

Tokom Prvog svetskog rata radio je kao lekar u poljskim bolnicama na frontu. Zatim je godinu dana služio u Smolenskoj guberniji, gde se svakodnevno suočavao sa teškim slučajevima. Poznato je da je u tom periodu pregledao više od 15.000 pacijenata. Utisci iz tog vremena kasnije su postali osnova ciklusa "Zapisi mladog lekara".

Tokom Građanskog rata, u februaru 1919. godine, mobilisan je kao vojni lekar u vojsku Ukrajinske Narodne Republike, ali je ubrzo napustio njene redove. U jesen iste godine postao je vojni lekar 3. terskog kozačkog puka.

Početkom dvadesetih godina Bulgakov napušta medicinu i seli se u Moskvu, odlučujući da se u potpunosti posveti književnosti. U početku radi kao novinar i objavljuje tekstove u novinama i časopisima.

Prvi veliki uspeh donosi mu roman "Bela garda", posvećen događajima Građanskog rata. Na osnovu njega kasnije piše dramu "Dani Turbinih". Za života u Sovjetskom Savezu delo nije štampano, ali je sa velikim uspehom izvođeno u Moskovskom umetničkom teatru.

"Dani Turbinih" su uklonjeni sa repertoara zbog optužbi za buržoasku ideologiju. Međutim, po nalogu Josifa Staljina, predstava je vraćena na scenu i ostala je deo klasičnog repertoara sve do 1941. godine.

Bulgakov se često suočavao sa kritikom i cenzurom. Mnoga njegova dela bila su zabranjena ili povlačena iz izvođenja. Ipak, nastavio je da piše i početkom 1925. godine stvara satiričnu povest "Pseće srce". Delo je pročitao na jednom književnom okupljanju, gde je dobilo pohvale prisutnih, ali ne i tadašnjih državnih cenzora.

Ubrzo su u njegovoj kući izvršeni pretresi, a rukopis "Psećeg srca" i kopije su oduzete. Ipak uz zalaganje Maksima Gorkog, rukopis mu je vraćen. Delo je dugo kružilo u samizdatu, a u Sovjetskom Savezu je objavljeno tek tokom perestrojke.

Ipak, njegov najznačajniji roman ostaje "Majstor i Margarita", na kojem je radio 12 godina. Već teško bolestan, diktirao je ispravke supruzi Jeleni Sergejevnoj. Roman za života nije bio završen niti objavljen. Prvi put je izašao 1966. godine u skraćenoj verziji u časopisu "Moskva". Zahvaljujući njenoj posvećenosti i očuvanju rukopisa, ovo remek-delo ruske književnosti postalo je dostupno čitaocima.

Lečio ga lekar koji je bio i Staljinov lični doktor

Preminuo je 10. marta 1940. godine u 48. godini života, od teške i dugotrajne bolesti bubrega. Kao lekar, sam je sebi prepisivao i davao morfijum. Lečio ga je doktor, koji je bio i lični lekar Staljina. Savremeni lekari smatraju da su medicinske preporuke u to vreme bile ispravne, ali da tadašnji nivo medicine nije omogućio da se pisac izleči.