Srbija i Balkan
Više javno tužilaštvo u Beogradu: Nije bilo "zvučnog topa", paniku izazvalo "naglo povlačenje"
U analizi se navodi da paničnu reakciju građana na skupu marta prošle godine, koji je organizovan na poziv studenata u blokadi, nije izazvala upotreba "zvučnog topa". Tužilaštvo je najavilo istragu u pravcu onih koji su širili dezinformacije
Više javno tužilaštvo u Beogradu, u saradnji sa drugim državnim organima, uradilo je analizu svih relevantnih događaja, podataka, činjenica i dokaza koji se tiču navodne upotrebe tzv. "zvučnog topa" na "neprijavljenom javnom okupljanju građana 15. marta 2025. godine u Beogradu" i zaključilo da on nije upotrebljen, saopšteno je iz ove istitucije.
"Na osnovu svestranog razmatranja prikupljenih dokaza, tužilaštvo je utvrdilo da se 15. marta 2025. godine (održan skup na poziv studenata u blokadi) na spornom potezu od Terazija, pa duž cele ulice Kralja Milana ka trgu Slavija, dogodila panična lančana reakcija kretanja građana, čiji uzrok nije upotreba tzv. 'zvučnog topa', niti bilo kakvog sličnog uređaja, što je precizno pojašnjeno kroz nekoliko segmenata obrazloženja detaljno izloženih u analizi i zaključku", piše u saopštenju.
Prvi deo obrazloženja se, kako se navodi, odnosi na analizu uzroka panične reakcije građana u vreme petnaestominutne tišine (za žrtve pada nadstrešnice na Železničkoj stanici u Novom Sadu), a drugi deo obrazloženja se odnosi na analizu izjava građana datih u tužilaštvu i policiji i njihovih lekarskih izveštaja.
Treći deo se "tiče analize izvora iz kojih je došlo do širenja dezinformacije" da je upotrebljen tzv. "zvučni top", dok se četvrti deo odnosi na pitanje postojanja dokaza o navodnoj upotrebi ovog uređaja.
U zaključku se, pored ostalog, navodi da 15. marta 2025. godine ni u ulici Kralja Milana, niti na bilo kojoj drugoj lokaciji na kojoj je održan protestni skup, nije korišćen tzv. "zvučni top", odnosno akustični uređaj tipa LRAD, niti bilo koje drugo sredstvo sličnih karakteristika, kao i da zdravstvene tegobe koje su učesnici skupa prijavili lekarskim ustanovama ne predstavljaju posledicu korišćenja ovog, niti bilo kakvog sličnog uređaja.
"Analizom je, pored ostalog, utvrđeno da je uzrok lančanog kretanja učesnika skupa najpre nastao ispred Narodne skupštine, i to iznenadnom odlukom redara o aktiviranja 'protokola o povlačenju', što je ubrzo dovelo i do nastupanja posledice u vidu naglog povlačenja građana sa sredine kolovoza na gore pomenutim lokacijama. Ključni momenat koji dovodi do 'aktiviranja' ovog talasa lančanog kretanja učesnika skupa započinje na raskrsnici ulica Dragoslava Jovanovića i Kralja Milana, kada redari na ovoj lokaciji, nakon dobijanja informacije o 'povlačenju' od strane drugih redara, skidaju prsluke i počinju da se trčećim korakom sklanjaju ka fasadama zgrada, u skladu sa svojim bezbednosnim protokolom o povlačenju. Momenat u kome nastupa faza dvosmernog prostiranja talasa lančanog kretanja jeste trenutak kada građani okupljeni na ovom mestu, videvši da redari trče i skidaju prsluke, počinju da beže u dva smera, desno, ka Terazijama i levo, ka Slaviji. Nakon toga se ovaj lančani talas njihovog kretanja sukcesivno prostire dalje niz Ulicu kralja Milana i traje ukupno 32 sekunde", piše u saopštenju objavljenom na sajtu tužilaštva.
U tekstu se, između ostalog, navodi da je utvrđeno da se zdravstvene tegobe koje su građani prijavljivali zdravstvenim ustanovama nakon kritičnog događaja, ne mogu pripisati posledicama navodne upotrebe tzv. "zvučnog topa" ili uređaja sličnih karakteristika.
"Takođe, utvrđeno je da nijedan redar, niti policijski službenik koji se nalazio na licu mesta obezbeđujući skup, nije prijavio zdravstvenim ustanovama bilo kakve tegobe nakon održanog protesta, što bi se osnovano moglo očekivati u slučaju da je ovakav uređaj zaista upotrebljen, budući da su se i ova lica nalazila praktično u centru svih dešavanja protestnog skupa i da bi zasigurno reagovala traženjem medicinske pomoći da su smatrala da im je zdravlje ugroženo, posebno kada je reč o policijskim službenicima koji su profesionalno obučeni da prepoznaju sve aspekte potencijalnih opasnosti uključujući i na one koji ugrožavaju njihovo i zdravlje drugih građana", navodi se.
Tužilaštvo poručuje da "još jedna činjenica koja ukazuje na to da je reč o uobičajenim zdravstvenim tegobama, a ne o onima koje su uzrokovane upotrebom nekakvog 'nedozvoljenog uređaja' jeste ta da je na protestu bilo više desetina hiljada građana, dok se na pozive tužilaštva i policije odazvalo 151 lice od kojih je 113 lica dostavilo lekarski izveštaj o povredama".
"Dakle, da je zaista upotrebljen tzv. 'zvučni top', posledice njegove upotrebe bi osetili svi građani koji se nalaze na mestu događaja, a ne samo 151 lice od nekoliko desetina hiljada učesnika skupa. Takođe, spram pisanja medija i navoda pojedinih nevladinih organizacija da se njima javilo između 3.000 i 4.000 lica zbog navodnih tegoba zadobijenih usled upotrebe tzv. 'zvučnog topa', na zahtev tužilaštva da se dostavi spisak tih lica kako bi bila ispitana u svojstvu građana u tužilaštvu, civilne organizacije dostavile su spisak od samo 34 lica. Sve navedene činjenice i analizirani dokazi, ukazuju da zdravstvene tegobe koje su građani prijavili lekarskim ustanovama predstavljaju posledicu koja je svojstvena posledicama bilo kog većeg javnog okupljanja", piše u saopštenju.
Dodaje se da "činjenicu da kritičnom prilikom nije korišćen tzv. 'zvučni top', niti drugi uređaj sličnih karakteristika, dodatno potvrđuju i dopisi i izjašnjenja BIA, Ministarstva odbrane i MUP RS i njegovih jedinica, na osnovu kojih se utvrđuje da pripadnici ovih državnih institucija dana 15. marta 2025. godine nisu koristili uređaj u javnosti označen kao ''zvučni top', niti bilo koji drugi uređaj nalik ovom, kao i da pripadnici ovih institucija koji su obezbeđivali skup nisu čuli, niti zapazili da je upotrebljeno sredstvo koje može izazvati opasnost po građane".
U analizi se, pored ostalog, konstatuje da činjenicu da nije korišćen akustični LRAD uređaj, potvrđuje i proizvođač ovog uređaja, kompanija "Genasys", u javnom saopštenju od 20. marta 2025. godine. Navedena činjenica, kako piše, potvrđena je i Analizom mogućnosti upotrebe zvučnog topa sa protesta održanog 15. marta 2025. godine, sačinjenom od strane Vojnotehničkog instituta Ministarstva odbrane dana 17. marta 2025. godine, u kojoj se između ostalog navodi da nema indicija da je kritičnom prilikom korišćen tzv. "zvučni top".
"U prilog svemu navedenom govori i obaveštenje Republičkog seizmološkog zavoda od 9. aprila 2025. godine, na osnovu kog se utvrđuje da 15. marta 2025. godine u Ulici kralja Milana nisu uočene oscilacije tla kao posledica potresa – zemljotresa, već da je bio vidljiv uobičajeni ambijentalni šum karakterističan za ovo merno mesto. Dakle, tužilaštvo nalazi da su netačni navodi podnosilaca krivičnih prijava, pisanja pojedinih medija i izjava drugih lica o navodnoj upotrebi tzv. 'zvučnog topa' ili nekog drugog uređaja sličnih karakteristika", ističe se i dodao da je tužilaštvo zaključilo da nema mesta pokretanju krivičnog postupka protiv bilo kog lica u vezi navodne upotrebe tzv. "zvučnog topa" ili drugog sličnog uređaja.
"Međutim, budući da prikupljeni dokazi pružaju osnove sumnje da je u javnosti, od strane određenih lica došlo do namernog i unapred smišljenog širenja dezinformacija o navodnoj upotrebi tzv. 'zvučnog topa' ili drugog sličnog uređaja, zatim, da su NN lica izmenila originalne audio i video snimke sačinjene u momentu održavanja petnaestominutne tišine i tako izmenjene ih javno objavila, tako da obrađeni snimci sadrže specifičan 'huk' koji navodi građane na pomisao da je zaista upotrebljen uređaj koji proizvodi ovakav zvuk, te kako su ovakvi postupci doveli do višemesečnog širenja panike i uznemirenja javnosti, ali i do uznemirenja i angažovanja međunarodne zajednice koja je takođe uložila svoje resurse u pravcu provere informacija da li je u Republici Srbiji prilikom održavanja protestnog skupa zaista došlo do upotrebe ovakvog uređaja, tužilaštvo će preduzeti sve mere i radnje iz svoje nadležnosti u cilju identifikacije, a zatim i krivičnog gonjenja svih lica koja su svojim radnjama namerno uzrokovala i doprinela širenju ovih neistinitih informacija", zaključuje se.
Live
